Verplichte AOV voor zzp’ers: 2 jaar wachten, maximaal € 171 per maand

Thomas van Campenhout
Het kabinet heeft een wetsvoorstel ingediend voor een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. De regeling heet de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ) en moet voorkomen dat zzp’ers zonder inkomen komen te zitten bij langdurige ziekte.
Hoeveel premie betaal je?
De premie bedraagt 5,4 % van je jaarwinst, met een maximum van € 171 per maand. Kort samengevat:
- Premie: 5,4 % van je jaarwinst
- Maximum: € 171 per maand
- Uitkering: tot maximaal het minimumloon, na twee jaar ziekte
- Looptijd: tot aan je AOW-leeftijd
Het bedrag is gekoppeld aan het minimumloon en stijgt dus mee met de inflatie. Wie meer dekking wil, zal zich aanvullend moeten verzekeren.
Twee jaar wachten: wat betekent dat in de praktijk?
De wachttijd van twee jaar is een van de meest besproken onderdelen van het wetsvoorstel. In eerdere plannen was nog sprake van één jaar.
Die eerste twee jaar moet je als zzp’er je inkomen zelf opvangen, bijvoorbeeld met spaargeld of het inkomen van een partner. Volgens minister Aartsen is dat een bewuste keuze: door de langere wachttijd blijft de premie laag en wordt de uitvoeringslast bij het UWV en de Belastingdienst beperkt.
De vraag is of dat realistisch is. ZZP Nederland wijst erop dat een aanzienlijk deel van de zelfstandigen twee jaar zonder inkomen niet kan opvangen bij volledige uitval.
Wie is vrijgesteld van de verplichting?
Niet elke zelfstandige hoeft mee te doen. De volgende groepen zijn uitgezonderd:
- Directeur-grootaandeelhouders (dga’s) met een bv
- Zelfstandigen die daarnaast in loondienst werken
- Ondernemers met een bestaande private AOV die aan de wettelijke eisen voldoet
Heb je al een eigen AOV? Dan kun je gebruikmaken van een opt-out. Je betaalt dan premie aan je eigen verzekeraar in plaats van via de Belastingdienst.
Wat zeggen de critici?
De kritiek komt van meerdere kanten:
- De Raad van State oordeelde dat de wet complex en moeilijk uitvoerbaar is
- Het CPB stelde dat de basisdekking te beperkt is voor adequate inkomenszekerheid
- ZZP Nederland geeft aan dat 70 % van de leden geen verplichte verzekering wil
Voorzitter Frank Alfrink: “Er zullen de nodige aanpassingen aan het wetsvoorstel moeten komen voordat er überhaupt iemand mee geholpen is.”
De verzekering is nu naar de Tweede Kamer gestuurd. Als beide Kamers akkoord gaan, wordt invoering vóór 2030 niet verwacht.
Wat moet je nu doen?
Voorlopig verandert er niets. Maar de richting is duidelijk: de verplichte AOV komt eraan.
Heb je nu geen verzekering en raak je arbeidsongeschikt, dan sta je volledig op eigen benen. Geen uitkering, geen vangnet. Dat risico draag je nu al, ongeacht wat er politiek gebeurt.
Overweeg daarom of het verstandig is om nu al een AOV af te sluiten. Zo bepaal je zelf de voorwaarden, in plaats van straks automatisch in de standaardregeling te belanden.