Verplichte AOV voor zelfstandigen: wat staat er nu echt te gebeuren?

Thomas van Campenhout
De overheid wil dat alle zelfstandigen verplicht een arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten. Maar wanneer gebeurt dat? En wat betekent het concreet voor jouw situatie?
Hieronder lees je wat er speelt, wat al vaststaat en wat je de komende jaren kunt verwachten.
Wat is die verplichte AOV precies?
De verplichte AOV, officieel de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ), is een basisverzekering voor zzp’ers die je een inkomen geeft als je langdurig arbeidsongeschikt raakt en niet meer kunt werken.
Nu is zo’n verzekering vrijwillig. Straks moet bijna elke zelfstandige verzekerd zijn.
Hoe gaat die verzekering eruitzien?
De precieze invulling is nog niet definitief, maar de plannen worden steeds concreter. Dit zijn de belangrijkste uitgangspunten:
- Je betaalt ongeveer 5% van je jaarwinst aan premie, met een gemaximeerd bedrag per maand
- De uitkering is ongeveer 70% van je inkomen, met als maximum ongeveer het minimumloon
- Er komt een wachttijd van twee jaar voordat de uitkering start
- De uitkering loopt door tot je AOW-leeftijd
Voor wie wordt het verplicht?
De verplichting gaat gelden voor de meeste zzp’ers en IB-ondernemers.
Sommige groepen, zoals DGA’s, blijven waarschijnlijk buiten schot.
Heb je al zelf een eigen AOV afgesloten? Dan kun je waarschijnlijk vrijstelling krijgen van de verplichte basisverzekering.
Wanneer gaat dit echt in?
Niet snel, dat is het korte antwoord.
Het wetsvoorstel ligt nog volop in de politieke molen en heeft stevige kritiek gekregen, onder andere van de Raad van State.
De verwachting is dat de verplichte AOV niet vóór 2030 wordt ingevoerd. In 2026 verandert er dus nog niets.
Waarom duurt het zo lang?
De uitvoering blijkt lastiger dan gedacht.
Organisaties zoals UWV en de Belastingdienst waarschuwen dat het systeem:
- Technisch ingewikkeld is om op te zetten
- Duur is in uitvoering
- Grote aanpassingen vraagt in bestaande systemen
Voordat de wet kan worden ingevoerd, moeten de plannen daarom eerst op verschillende punten worden aangepast.
Wat betekent dit voor jou?
Op dit moment:
Op dit moment ben je nog niets verplicht. Je bepaalt zelf of je een AOV afsluit of het risico zelf draagt.
Straks:
Komt de wet er – en daar lijkt het wel op – dan moet je verplicht verzekerd zijn, óf aantonen dat je al zelf een goede AOV hebt.
Die verplichte basisverzekering wordt vooral een minimumvangnet, geen uitgebreide dekking.
Kortom
De verplichte AOV komt eraan, maar niet morgen.
Voorlopig verandert er niets, maar richting 2030 lijkt het onvermijdelijk dat zelfstandigen verplicht verzekerd worden tegen arbeidsongeschiktheid.
Hou de ontwikkelingen dus in de gaten, en overweeg of het voor jouw situatie verstandig is om nu al zelf een AOV af te sluiten.