Arbeidsongeschiktheid

Arbeidsongeschiktheid is de situatie waarin iemand door ziekte niet meer in staat is om zijn of haar werk (volledig) uit te voeren.

Er worden in Nederland verschillende definities voor arbeidsongeschiktheid gebruikt, bijvoorbeeld in het arbeidsrecht/sociale verzekeringsrecht of door verzekeraars.

Wanneer ben je arbeidsongeschikt?

Volgens de Wet werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA) ben je arbeidsongeschikt als je door een medische en objectief vast te stellen reden na 2 jaar door ziekte je werk voor tenminste 35 procent niet meer kunt doen.

Vanaf deze tijdsduur en dit percentage ontstaat er volgens de WIA namelijk recht op een uitkering, gebaseerd op het loon en de mate van arbeidsongeschiktheid. In de eerste twee jaar zijn werkgevers verplicht om het volledige loon door te betalen.

In hoeverre je arbeidsongeschikt bent wordt vastgesteld door een verzekeringsarts of arbeidsdeskundige in dienst van het UWV of een verzekeraar.

WIA-uitkering aanvragen

Je kunt een WIA-uitkering aanvragen zodra je voldoet aan deze twee voorwaarden:

• Je langer dan twee jaar ziek bent
• Je minimaal 35 procent arbeidsongeschikt bent

Ben je voor minder dan 35 procent arbeidsongeschikt? Dan heb je volgens de WIA geen recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering.

Cijfers

Eind 2023 ontving ruim 841.000 Nederlanders een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Dat is ongeveer 8 à 9% van de beroepsbevolking.

Definitie verzekeraars

Particuliere verzekeraars hanteren meestal een andere grens voor arbeidsongeschiktheid.

Hier geldt dat je arbeidsongeschikt bent als je door een medische en objectief vast te stellen oorzaak tenminste 25 procent van je werk niet meer kunt doen.

De grens van 25 procent wordt ook wel de uitkeringsdrempel genoemd.

Hoe kan arbeidsongeschiktheid ontstaan?

Arbeidsongeschiktheid kan ontstaat door allerlei lichamelijke of geestelijke oorzaken.

Hieronder vind je drie voorbeelden.

• Een ongeval: door auto-ongeluk ben je gedeeltelijk verlamd geraakt en daardoor niet meer in staat om al je werkzaamheden te doen.
• Ziekte: door een hardnekkige hernia wordt je langdurig belemmerd in je dagelijkse werkzaamheden.
• Psychische klachten: door een burn-out of depressie kan je je werk niet meer uitvoeren.

Hoe groot is de kans op arbeidsongeschiktheid?

Hoe groot de kans is dat je arbeidsongeschikt raakt, is sterk afhankelijk van je leeftijd en je beroep.

Bij risicovolle beroepen is de kans op arbeidsongeschiktheid groter. Denk aan beroepen die lichamelijk zwaarder zijn voor het lichaam, zoals: metselaar, stratenmaker, verhuizer of zorgmedewerker.

Cijfers

Ongeveer 820.00 Nederlanders zijn langdurig ziek en hebben een arbeidsongeschiktheidsuitkering.

In algemene zin is de kans op arbeidsongeschiktheid bij zelfstandigen ongeveer 1 op 12.

Hoe kan ik arbeidsongeschikt verklaard worden?

Alleen een arts en arbeidsdeskundige van het UWV of in dienst van een verzekeraar kunnen jou arbeidsongeschikt verklaren.

Deze professionals kijken eerst naar wat je nog wel kunt, ondanks je beperkingen, en wat dit bekent voor je mate van arbeidsongeschiktheid.

Om een afspraak hiervoor te maken neem je contact op met het UWV of de verzekeraar.

Mate van arbeidsongeschiktheid

In hoeverre je arbeidsongeschiktheid bent verklaard, heeft invloed op de hoogte van de uitkering die je ontvangt van het UWV of een verzekeraar.

Hieronder zie je een voorbeeld het uitkeringspercentage bij verzekeraar Insify:

Arbeidsongeschiktheid bij psychische klachten

Ongeveer 42 procent van de arbeidsongeschiktheidsuitkeringen wordt gedaan op basis van psychische klachten (cijfers: 2020). Dit is daarmee al jaren de meest dominante oorzaak van arbeidsongeschiktheid.

Eind 2020 vielen 346.000 van de 816.000 arbeidsongeschiktheidsuitkeringen in de hoofdcategorie psychische stoornissen​. Hierbij kun je denken aan zaken als een depressie, angststoornis of burn-out.